Bolu'da geçtiğimiz ay boğaz ağrısı, mide bulantısı ve baş dönmesi şikayetiyle Z.A. isimli kadın, İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvurdu. Sonrasında ise Z.A.'nın. şikayetlerinin geçmemesi üzerine beyin omurilik sıvısından (BOS) örnek alındı. Hastadan alınan örnekler daha sonra İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Beyin ve Nörodejeneratif Hastalıklar Araştırma Laboratuvarı'na gönderildi. Burada yapılan testlerde Z.A.'nın beyin dokusunda 'deli dana' hastalığı tespit edildi. Z.A.'nın İzzet Baysal Devlet Hastanesi Palyatif ünitesinde izole alanda tedavisinin devam ettiği öğrenildi.
Peki, deli dana hastalığı nedir? Deli dana hastalığı insana bulaşır mı? Deli dana hastalığının belirtileri nelerdir?
Deli dana hastalığı, sığırların sinir sistemini etkileyen ölümcül ve bulaşıcı olmayan bir hastalıktır. Tıbbi adı Bovine Spongiform Encephalopathy (BSE)’dir.
Hastalık, “prion” adı verilen anormal proteinlerin beyinde birikmesi sonucu sinir hücrelerinin hasar görmesine ve beynin süngerimsi bir yapıya dönüşmesine yol açar.
Evet, bazı durumlarda insana bulaşabilir.
İnsanda görülen türü vCJD (variant Creutzfeldt-Jakob Disease) olarak bilinir. Bu hastalık, BSE’li sığırdan elde edilen et veya et ürünlerinin tüketilmesiyle bulaşabilir.
Ancak bulaşma riski çok düşüktür ve özellikle 2000’li yıllardan sonra alınan önlemler sayesinde neredeyse ortadan kalkmıştır.
Deli dana hastalığı sığırlarda genellikle yavaş gelişir ve belirtiler ortaya çıkmadan önce aylar geçebilir.
Belirtiler şunlardır:
Davranış değişiklikleri (huzursuzluk, saldırganlık)
Denge kaybı ve koordinasyon bozukluğu
Süt veriminde azalma
Kilo kaybı
Aşırı hassasiyet veya korku hali
Bu belirtiler ortaya çıktıktan sonra, hayvan genellikle haftalar içinde ölür.
İnsanda ortaya çıkan varyant Creutzfeldt-Jakob Hastalığı (vCJD) çok nadir görülür, fakat ölümcüldür.
Belirtileri:
Hafıza kaybı ve kişilik değişiklikleri
Kas koordinasyon bozuklukları
Depresyon, halüsinasyon
Görme kaybı
Son aşamada konuşma ve hareket kaybı
Ne yazık ki, kesin bir tedavisi yoktur ve hastalık ilerledikçe ölümle sonuçlanır.
