Hacı Bayram-ı Velî (rahmetullâhi aleyh) İslâm büyüklerindendir. Anadolu’nun manevî mimarlarındandır. Büyük bir gönül eri ve seçkin bir ilim adamıdır. 1352 yılında Ankara’nın Solfasol Köyünde doğmuştur. Asıl adı, Numan’dır. İlk eğitim ve öğretimini bulunduğu yörede tahsil etmiştir. Büyük bilginlerden dersler almıştır. 

İlim yolunda mükemmel bir şekilde yetişmiştir. Son derece zekî ve çalışkan olduğu için, kısa sürede öğrenimini tamamlamış ve devrin en büyük medreselerinden Ankara’daki Melike Hâtun Medresesi’ne müderris (profesör) olmuştur.

O’na Bayram adı, Allah dostlarından Hamîdüddîn Aksarayî (Somuncu Baba) tarafından verilmiştir. Hacı Bayram-ı Velî, ilk defa bir bayram günü Somuncu Baba’yı ziyaret etmiştir. Bundan dolayı Somuncu Baba tarafından ona Bayram adı takılmıştır.

Somuncu Baba adıyla anılan hocası ve şeyhi hayata gözlerini yumunca, Bayramîlik tarikatını kurmuştur.

Güzel konuşan, çok güzel şiirler yazan, etkili davranışları ile insanları kendisine bağlayan Hacı Bayram-ı Velî’nin ünü kısa zamanda etrafa yayılmıştır.

Büyük Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmed (1432-1481)’in meşhur hocası Akşemseddin de Hacı Bayram-ı Velî’nin öğrencisidir. Fatih’in babası II. Murat (1404-1451)’ta onun fikirlerinden son derece faydalanmıştır.

Hayatı boyunca sayısız insanı eğiten Hacı Bayram-ı Velî Hazretleri, Ankara’da vefat etmiştir. Hacı Bayram Semti’nde kendi adını taşıyan caminin yanında toprağa verilmiştir. Türbesi her gün binlerce kişi tarafından ziyaret edilmektedir.

Hacı Bayram Velî’nin yaptığı öğütlerden bazıları şunlardır:

      “Küçük çocukları seviniz, başlarını okşayınız. Onları sevindiriniz ki, sevgili Peygamber (s.a.s.) Efendimizin emrini yerine getirmiş olasınız.”

    “Hiddet ve kin, hakikatleri gören gözleri kör eder. Öfke, iyi düşünmeyi daraltır, yanıltır.”

     “Sakın ölümü unutmayın. Her gece onu hatırlayın. Hesabınızı yapın.”

     “Cimrilikten sakının. İnsanları, yakınlarınızı koruyun. Güzel huylu ve merhametli olun.” 

      “Hiçbir günâhı küçümsemeyin. Çok çalışın. Boş gezenler, zengin bile olsa, arkadaşları şeytan, kalpleri şeytanın konağı olur.”

“Dünya gamından, nefsin sıkıştırmasından hafifleyip kurtulmak istiyorsanız, kabristanları sık sık ziyâret ediniz.”

“Helâlinden kazanıp, ondan fakirlere cömertçe veriniz.”

         “Her nerede olursanız olun, Allah Teâlâ’nın sizi görüp gözettiğini unutmayın.”

Hacı Bayram Velî, edirne’den ayrılırken kendisinden nasihat isteyen Sultan 2. Murad’a şöyle demiştir:

* Yönetimin altında bulunanlar içinde herkesin yerini tanı. 

* İlim sahiplerine hürmet et. 

* Yaşlılara saygı, gençlere sevgi göster. 

* Halka yaklaş, günahkârlardan uzaklaş. İyilerle düşüp kalk.

* Hiç kimseyi küçümseme ve hafife alma. 

* İnsanlığında kusûr etme. 

* Sırrını hiç kimseye açma. 

* İyice tanımadıkça, kimsenin arkadaşlığına güvenme. 

* Cimri ve alçak insanlarla dostluk kurma. 

* Kötü bildiğin hiçbir şeye yaklaşma. 

* Seni ziyârete gelenlere ilimden bir şey öğret, böylece senden faydalansınlar... 

* Halka karşı adâletli ol, onlara yumuşak davran. Hoşgörülü ol. 

* İnsanların hatâ ve kusurlarını affet. 

* Mütevâzı ol. Halkına karşı, onlardan biri gibi davran. 

* Hiçbir zaman gurura kapılma. 

* Bir gün mutlakâ Allah Teâlâ’ya hesap vereceğini unutma!”