Nasihat:
“Mal bıraktın, mülk bıraktın üşüştük
Kavga ile, nizâ ile bölüştük
Biz üç arşın toprak için dövüştük
Sen mezarda huzur ile yat baba!
Çocukların etsinler diye rahat
Satmadın da geçindin kıt kanaat
Evlâdından sana olsun nasihat;
O dünyada malın varsa sat baba!..” (Anonim)
* “Mal alırsın, mülk alırsın
Yat alırsın, kat alırsın
Bağ alır, bahçe alırsın
Saat alır, kürk alırsın
Sonunda çıplak kalırsın
Aldığın neye yarar ki!..” Lâ edrî
* “İnsanlar uykudadır, ölünce uyanırlar.” Hazreti Muhammed (s.a.s.)
* “Ölümden korkma ki hayat bulasın!..” Hz. Ebûbekir (r.a.)
* “Bugün Allah için ne yaptın?.. Hz. Ömer (r.a.)
* “Ölüme, gücünüzün yettiği en hayırlı amellerle hazırlanın.” Hz. Osman (r.a.)
* “İnsanlarla öyle (iyi) geçininiz ki, düşmanlarınız bile ölümünüze ağlasınlar.” Hz. Ali (r.a.)
* “Öldükten sonra yaşamak isterseniz, ölmez bir eser bırakınız.” Hz. Ali (r.a.)
* “Her iyilik tohumunu ek. Çünkü, ekmedikçe hiçbir şey biçemezsin!..” Mevlânâ (k.s.)
* “Neylersin ölüm herkesin başında,
Uyudun, uyanamadın olacak
Kim bilir, nerde, nasıl, kaç yaşında?..
Bir namazlık saltanatın olacak,
Taht misâli o musallâ taşında.” Cahit Sıtkı Tarancı (Otuzbeş Yaş Şiiri’nden)
* “Nehirler aktı geçti,
Kurudu vakti geçti.
Nice han, nice sultan,
Tahtı bıraktı geçti.
Şu dünya penceredir,
Her gelen baktı geçti.” Sultânu’ş-Şuarâ Necip Fâzıl (Çile’den)
* “Ağa olsa, paşa olsa, bey olsa;
Yakasız gömleğe sarılır bir gün.” Karacaoğlan
* “Ben ölürsem devletim, milletim ve dostlarım sağdırlar.” Bediü’z-Zaman S. Nursî (k.s.)
* “Ölüm güzel şey; budur perde ardından haber,
Hiç güzel olmasaydı ölür müydü Peygamber?” Necip Fâzıl
* “Fenâyı âlemi takrir için cemaate
Cenâze va’za çıkar kürsî-i musallâya” Şâir Nâbi
* “Aldanma Nevzat bu dünyanın nakşına, nakkâşına
Hazreti Âdem gibi girsen hazarân yaşına
Âkıbet gelirsin şu musallâ taşına
Kapatırlar seni bir hâl-i harâbe yalnız
O karanlık gecede, kendine bir dost ara bul.” Nevzâtî
* “Şeref ister isen (kendin) şerif ol; Mezar taşı ile iftihâr olmaz.” Bedrî
* “Nazar kıldım cihâna yok vefâsı,
Vefâsı olmayana ne bekâsı,
Ne oynamak, ne gülmek ol kişiye ki,
Azrâil elindedir yakası.” Lâ Edrî
* “İş bu söze Hakk tanıktır,
Bu can gövdeye konuktur.
Bir gün ola çıka gide,
Kafesten kuş uçmuş gibi. Yûnus Emre (k.s.)
* “Ölüm, Allah’tan gelen bir vuslat selâmıdır.” Abdurrahman Şeref Güzelyazıcı
* “Gençlik.. Gelip geçti... Bir günlük süstü,
Nefsim doymamaktan dünyaya küstü,
Eser darmadağın, emek yüzüstü,
Toplayın eşyâmı, işim acele.” Necip Fâzıl
* “Dediler; Cehennem’de odun bulunmaz;
Yolcu, yakacağını kendi götürür.
Anladım ki, Cennet’e giden de buradan
Gülünü, zambağını kendi götürür!....” Ârif Nihat Asya (Duâlar ve Âminler’den)
* “Son gün olmasın dostum, çelengim, top arabam;
Alıp beni götürsün, tam dört inanmış adam.” Necip Fâzıl
* “Şu geçeni durdursam, çekip eteğinden;
Soruversem; haberin var mı öleceğinden?” Necip Fâzıl
* “Programımız budur ki; dünya bir misâfirhânedir. İnsan ise, onda az duracaktır. Ve vazifesi çok bir misâfirdir. Ve kısa bir ömürde hayât-ı ebediyeye lâzım olan levâzımâtı tedârik etmek-le mükelleftir. En ehem ve en elzem olan işler takdim edilecektir.” Bediü’z- Zaman S. Nursî
* “O dem ki perdeler kalkar, perdeler iner
Azrâil’e hoş geldin diyebilmektir hüner.” Necip Fâzıl
* “Ölümün bizi nerede beklediği belli değil; iyisi mi biz onu her yerde bekleyelim.” Montaigne
* “Ölüm olmasaydı, hayat bütün güzelliğini kaybederdi.” Nikolay V. Gogol
* “O şekilde yaşamalısın ki, öldüğün zaman tabutçun bile ağlasın.” Mark Twain
* “Ölüm, daimâ gözünün önünde olsun. O zaman aslâ âdi endişelere düşmezsin.” Epiktetos
* “Yapacağın hareketlerden her birinde, ölümün dehşetini düşün. Zirâ o, seni kötü hareketten men eder.” Mark Orel
* “Üç şeyi unutmak mü’mine yakışmaz: Dünyanın fâniliği, nimetlerin geçiciliği, ölümün hak olduğu.” Hasan-ı Basrî (k.s.)
* “Pâdişah olsan da derler; “Er kişi niyyetine,
Var, musallâda yatan mevtâya bak da ibret al.
Bir kefendir âkıbet, sermâye-i bey ve fakir
Varlığa mağrur olan, mecnun değil de, ya nedir?” Lâ edrî
* “Kimseye bâkî değildir, mülk-i dünya, sîm-ü zer,
Bir harâb olmuş gönül, tâmir etmektir hüner.
Buna fâni dünya derler, durmayıp dâim döner,
Âdemoğlu bir fenerdir, gün gelir bir gün söner.” Lâ edrî
* “Ölünün dili olsaydı, ağlaya-inleye, bağıra-çağıra şöyle diyecekti: Ey diri insan!.. Dilin dö-nerken Cenâb-ı Hakk’ı zikret. Dudaklarını yumma. Bizim zamanımız gafletle geçti. Sen bizim gibi olma. Birkaç nefesini fırsat say.” Şeyh Sâdi (k.s.) ( Bostan ve Gülistan’dan)
* “Bilirsin, bu fenâ mülkü, değildir kimseye bâkî,
Bekây-ı lâyezâl iste, bu mülk-i bîvefâdan geç.
Paraya pula aldanma, seni avlamasın dünya,
Süs ve zînetine bakma, çürük olan binâdan geç.” Lâ edrî
* “Sâat-i vâhidedir ömr-ü cihân, / Sâati tâate sarfeyle hemân” Lâ edrî
***
Kaynak: Hayati Otyakmaz, Ölüm ve Hayatın Mânâsı, sh:22-29, Ankara; 1991.
